Με την ονομασία Κυριακή της Ορθοδοξίας φέρεται από τους χρόνους της εικονομαχίας στο Βυζαντινή Αυτοκρατορία η πρώτη Κυριακή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και που πρωτοκαθιερώθηκε από τα μέσα του 9ου αιώνα.
Λέγεται λοιπόν σήμερα Κυριακή της Ορθοδοξίας, γιατί γιορτάζουμε την αναστήλωση των αγίων εικόνων και τον θρίαμβο της Ορθοδόξου Πίστεως κατά της φοβερής αιρέσεως των εικονομάχων, των αιρετικών δηλαδή εκείνων που δεν δέχονταν να τιμούν τις άγιες εικόνες. Για εκατό και πλέον χρόνια διαταράχθηκε η Εκκλησία με διωγμούς από κακοδόξους εικονομάχους. Πρώτος υπήρξε ο αυτοκράτορας Λέων ο Ίσαυρος και τελευταίος ο Θεόφιλος, άνδρας της μετέπειτα αγίας Θεοδώρας (το λείψανο της μετά την άλωση της Πόλης βρίσκεται στην Κέρκυρα στο μητροπολιτικό ναό), η οποία μετά το θάνατο του συζύγου της ανέλαβε την εξουσία και στερέωσε πάλι την Ορθοδοξία μαζί με τον Πατριάρχη Μεθόδιο. Η Βασίλισσα Θεοδώρα διακήρυξε δημόσια ότι ασπαζόμαστε τις εικόνες, όχι λατρευτικά, ούτε ως Θεούς, αλλά ως εικόνες των αρχετύπων. Την πρώτη Κυριακή των νηστειών το έτος 843, η Θεοδώρα μαζί με το γιό της αυτοκράτορα Μιχαήλ, λιτάνευσαν και ανεστήλωσαν τις άγιες εικόνες μαζί με τον κλήρο και το λαό. Από τότε εορτάζουμε κάθε χρόνο την ανάμνηση αυτού του γεγονότος γιατί καθορίσθηκε οριστικά ότι δεν λατρεύουμε τις Εικόνες, αλλά τιμούμε και δοξάζουμε όλους τους Αγίους που εικονίζουν και λατρεύουμε μόνο τον εν Τριάδι Θεό (αποφάσεις Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου 787).
Κύριο χαρακτηριστικό του εορτασμού είναι η περιφορά των ιερών εικόνων και η ανάγνωση του Συμβόλου της Πίστεως (Πιστεύω εις ένα Θεόν...) και του Συνοδικού της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου σε όλους τους ναούς.
Σχετικό είναι και το παρακάτω βίντεο βασισμένο στο αντίστοιχο κεφάλαιο της Βυζαντινής Ιστορίας Β΄ Γυμνασίου.
